Petter+Dass


 * Petter Dass ** (1647-1707)



Petter Dass kom frå Helgeland i Nordland. Han gjekk fem år på skule i Bergen og studerte tre år i København før han drog tilbake til Helgeland for godt, til slutt som sokneprest i Alstahaug. Dass var ein barokkdikter, men er ikkje same dikter som Thomas Kingo og Dorothe Engelbretsdotter på fleire områder. Han er meir religiøst ortodoks. Sidan han budde i ein fjern utkant, var det vanskeleg å få dikta på trykk. Men i Nord-Noreg hindret ikkje trykkproblemane at dikta ble utbredt. Folk skreiv tekstane av for hand og lærte dei utenat. Dass er mest kjent for salmen //Herre Gud! Dit dyre Navn og Ære//, og får det tidlege topografiske verket Nordlands Trompet som beskriver landsdelen. Han skreiv også ein rekke kirkelige leilighetsviser, salmer og forklaringer til katekisme og bibelhistorie på vers.

// Den Norske Dale-Viise // var det einaste diktet Petter Dass fekk på trykk i hans eiga levetid. Første utgave kom ut i København i 1683, samtidig som Petter Dass blei residerende kapellan i Nesna. Petter Dass skreiv leilighetsdikt, noko som var dikt som var skreve til ein bestemt anledning eller hendelse som bryllup eller begravelser. Blant hans mest kjende leilighetsdikt finner vi hans skildring av sin eigen sykdom //En krop opfyldt med Gruus og Sten.//